ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಮರ್ಪಿತ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗಗಳ (Dedicated Freight Corridors – DFCs) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಭಾರತದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಾಗೂ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ವೇಗ, ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ರೈಲು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಡೆಡಿಕೇಟೆಡ್ ಫ್ರೈಟ್ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ DFC ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:
ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಡೆಡಿಕೇಟೆಡ್ ಫ್ರೈಟ್ ಕಾರಿಡಾರ್ (EDFC) – ಸುಮಾರು 1,337 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಈ ಮಾರ್ಗವು ಪಂಜಾಬ್ನ ನ್ಯೂ ಸಾಹ್ನೇವಾಲ್ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಾ ಬಿಹಾರದ ನ್ಯೂ ಸೋನ್ನಗರದವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಡೆಡಿಕೇಟೆಡ್ ಫ್ರೈಟ್ ಕಾರಿಡಾರ್ (WDFC) – ಸುಮಾರು 1,506 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಈ ಮಾರ್ಗವು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ನ್ಯೂ ದಾದ್ರಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಾ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನ್ಯೂ JNPT ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ಇದೇ ವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರನೇ ಡೆಡಿಕೇಟೆಡ್ ಫ್ರೈಟ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ದಾಂಕುಣಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೂಲಕ ಗುಜರಾತ್ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಿದೆ.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, EDFC ಮತ್ತು WDFC ಸೇರಿ ಸುಮಾರು 2,843 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮರ್ಪಿತ ರೈಲು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಜಾಲವನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂದರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಲವು ಸರಕುಗಳ ವೇಗದ, ಸುಗಮ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷ ಸಾಗಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇಂದು DFC ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಡಬಲ್-ಸ್ಟ್ಯಾಕ್ ಕಂಟೇನರ್ ರೇಕ್ಗಳು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ದಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. DFC ಮೂಲಕ ಸರಕು ರೈಲುಗಳ ವೇಗ ಹಾಗೂ ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರೈಲು ಜಾಲದ ಮೇಲಿನ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಒತ್ತಡವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ದೇಶದ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ದಕ್ಷತೆ, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸಹ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ.
EDFC ಮತ್ತು WDFCಗಳು ಭಾರತದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ, ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಆಧಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.